MC
Monako
Monako zasadniczo nie nakłada podatku dochodowego od osób fizycznych. Rezydencja pozostaje jednak istotna dla międzynarodowej wymiany informacji podatkowych oraz dla przepisów podatkowych innych państw. Obywatele Francji mogą nadal podlegać opodatkowaniu we Francji po przeprowadzce do Monako. Monako stosuje odrębne kryteria rezydencji podatkowej i prawa do zamieszkania.
Informacyjny przegląd krajowych zasad dotyczących rezydencji podatkowej i pobytu.
Rezydencja podatkowa
Przepisy Monako przewidują trzy podstawy rezydencji, z zastrzeżeniem umów dwustronnych. Rozporządzenie suwerenne nr 8.566, zmienione rozporządzeniem nr 8.372, szczegółowo opisuje te kryteria. Rozporządzenie nr 6.208 wykorzystuje te same podstawy w definicji osoby będącej rezydentem Monako na potrzeby wymiany informacji finansowych.
- Główne miejsce pobytu: pobyt wynoszący co najmniej 183 dni w roku spełnia kryterium. Krótszy pobyt również może je spełnić, jeżeli dana osoba spędza w Monako więcej czasu niż w każdym innym państwie rozpatrywanym oddzielnie. Porównanie wymaga zatem prowadzenia ewidencji obecności poza Monako. Dni spędzonych w różnych państwach obcych nie są sumowane na potrzeby tego alternatywnego kryterium.
- Ognisko domowe (foyer): oznacza ustabilizowane gospodarstwo domowe, wokół którego zorganizowane jest zwykłe życie domowe lub rodzinne. Rozporządzenie uwzględnia tę podstawę dopiero wtedy, gdy nie można ustalić głównego miejsca pobytu. Dostępność mieszkania jest istotnym dowodem, ale sama w sobie nie przesądza o lokalizacji gospodarstwa domowego.
- Główny ośrodek działalności: jest to miejsce, w którym znajdują się główne inwestycje danej osoby, siedziba jej spraw lub miejsce faktycznego zarządzania nimi albo miejsce administrowania jej majątkiem. Kryterium to stanowi samodzielną podstawę. Karta pobytu lub rachunek bankowy w Monako nie oznaczają same przez się, że działalność ta jest prowadzona w Monako.
Liczenie dni pobytu
Rozporządzenie nie przewiduje ogólnego wyłączenia pobytów związanych z nauką, leczeniem lub tranzytem. Należy prowadzić szczegółowy kalendarz podróży i przechowywać dokumenty potwierdzające pobyty, zwłaszcza gdy czas spędzony w Monako jest zbliżony do czasu spędzonego w innym państwie.
- Główne miejsce pobytu: rozporządzenie mówi o „roku”, nie definiując wyraźnie, czy chodzi o rok kalendarzowy, ani nie określa sposobu liczenia części dni. Ostrożne podejście polega na uwzględnianiu zarówno dnia wjazdu, jak i dnia wyjazdu w ewidencji obecności w Monako. Jest to metoda ostrożnościowa stosowana przy braku wyraźnej reguły urzędowej. Jeżeli pobyt trwa krócej niż 183 dni, należy zachować dowody obecności w Monako oraz w każdym państwie uwzględnianym w porównaniu.
- Ognisko domowe (foyer): nie obowiązuje minimalna liczba dni. Jest to pomocnicza podstawa stosowana wtedy, gdy nie można ustalić głównego miejsca pobytu, a nie tylko wtedy, gdy dana osoba spędziła w Monako mniej niż 183 dni.
- Główny ośrodek działalności: nie obowiązuje minimalna liczba dni. Należy udokumentować miejsca, w których znajdują się inwestycje, odbywa się zarządzanie przedsiębiorstwem lub administrowanie majątkiem, o których mowa w rozporządzeniu.
Skutki podatkowe
Brak ogólnego podatku dochodowego od osób fizycznych w Monako nie wyklucza możliwego obowiązku podatkowego za granicą. Zgodnie z art. 7 ust. 1 konwencji francusko-monakijskiej z 18 maja 1963 r. obywatele Francji, którzy przenoszą miejsce zamieszkania lub rezydencję do Monako, zasadniczo podlegają opodatkowaniu dochodów we Francji tak, jak gdyby mieszkali we Francji. Karta lub zaświadczenie o rezydencji w Monako nie uchyla samo w sobie tego postanowienia umowy.
Migracja / pobyt
Obywatele Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) i państw stowarzyszonych mogą wjechać do Monako bez wizy, posługując się ważnym dowodem tożsamości lub paszportem. Dotyczy to obywateli Unii Europejskiej (UE), jednak wjazd bezwizowy nie oznacza prawa do podjęcia pobytu bez dopełnienia formalności.
Cudzoziemiec w wieku co najmniej 16 lat, który zamierza ustanowić miejsce zamieszkania w Monako lub przebywać tam dłużej niż trzy miesiące w roku, musi złożyć wniosek o kartę pobytu (carte de séjour). Osoby, których obywatelstwo wymaga wizy długoterminowej, muszą najpierw uzyskać odpowiednią francuską wizę typu D przeznaczoną do pobytu w Monako. Wniosek wymaga przedstawienia dowodów zakwaterowania, środków finansowych i tożsamości, a szczegółowe dokumenty zależą od sytuacji wnioskodawcy.
Materiały referencyjne
- Ordonnance souveraine n° 8.566 du 28 mars 1986 relative au certificat de résidence: skonsolidowane kryteria rezydencji oraz zaświadczenie na potrzeby formalności podatkowych.
- Ordonnance souveraine n° 6.208 du 20 décembre 2016: definicja rezydencji stosowana na potrzeby wymiany informacji finansowych.
- Francuska administracja podatkowa, BOFiP, BOI-INT-CVB-MCO-10: wytyczne dotyczące konwencji i jej wyjątków.
- BOFiP, BOI-IR-CDHR-10: wytyczne na 2026 r. dotyczące dodatkowej składki od wysokich dochodów.
- Ordonnance souveraine n° 3.153 du 19 mars 1964 relative aux conditions d'entrée et de séjour des étrangers dans la Principauté: karty pobytu i wymogi dotyczące wyjazdu.
- MonServicePublic, „Séjourner à Monaco”: dokumenty wjazdowe i zasady wizowe.