RS

Serbia

Serbia ustala rezydencję podatkową osób fizycznych na podstawie trzech alternatywnych krajowych kryteriów: stałego miejsca zamieszkania, ośrodka interesów gospodarczych i życiowych lub fizycznej obecności przez co najmniej 183 dni w odpowiednim okresie. Odrębna zasada dotyczy określonych serbskich urzędników delegowanych za granicę. Rezydencja imigracyjna pozostaje odrębną procedurą.

Informacyjny przegląd krajowych zasad dotyczących rezydencji podatkowej i pobytu.

Rezydencja podatkowa

Zgodnie z art. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Zakon o porezu na dohodak građana) osoba fizyczna jest uznawana za rezydenta Serbii, jeżeli spełnia którekolwiek z następujących kryteriów:

  • Stałe miejsce zamieszkania (prebivalište): osoba ma stałe miejsce zamieszkania w Serbii, czyli ustalone miejsce zamieszkania z zamiarem stałego życia w tym kraju. Istotne są rejestracja miejsca zamieszkania i trwałe powiązania. Samo posiadanie nieruchomości nie ustanawia tego kryterium.
  • Ośrodek interesów gospodarczych i życiowych: osobiste i gospodarcze powiązania danej osoby wskazują, że jej ośrodek interesów znajduje się w Serbii. Istotne okoliczności obejmują życie rodzinne, faktyczne miejsce zamieszkania, zatrudnienie i działalność gospodarczą; ocenia się je łącznie. To kryterium faktyczne może mieć zastosowanie nawet przy pobycie krótszym niż 183 dni.
  • Zasada 183 dni: osoba przebywa w Serbii przez co najmniej 183 dni, nieprzerwanie lub podczas oddzielnych wizyt, w okresie 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych, który rozpoczyna się lub kończy w ocenianym roku podatkowym. Okres może zatem obejmować dni z poprzedniego lub następnego roku kalendarzowego.
  • Odrębna zasada ustawowa uznaje za rezydentów osoby delegowane z Serbii do serbskich misji dyplomatycznych lub konsularnych albo do pracy na rzecz Serbii w organizacjach międzynarodowych — przez okres właściwego oddelegowania.
  • Rozliczenie części roku: osoba, która w poprzednim roku była nierezydentem, jest traktowana jako nierezydent za okres przed pierwszym wjazdem do Serbii w roku przyjazdu, pod warunkiem że w tej wcześniejszej części roku nie miało zastosowania żadne z faktycznych kryteriów rezydencji. Jeżeli w chwili pierwszego wjazdu osoba wie, że spełni faktyczne kryterium rezydencji lub kryterium fizycznej obecności, art. 7 wyraźnie przewiduje rezydencję od dnia tego wjazdu, potencjalnie jeszcze przed 183. dniem. Sam brak takiej wcześniejszej wiedzy nie przesądza o statusie nierezydenta. Ogólne testy i zasady dotyczące części roku nadal mają zastosowanie.
  • Po ostatecznym wyjeździe traktowanie jako nierezydenta od następnego dnia wymaga, aby dana osoba była nierezydentem w kolejnym roku oraz aby przez pozostałą część roku wyjazdu nie miało zastosowania żadne z dwóch faktycznych kryteriów rezydencji. Czasowa nieobecność sama w sobie nie oznacza ostatecznego wyjazdu.

Liczenie dni pobytu

  • Stałe miejsce zamieszkania oraz ośrodek interesów gospodarczych i życiowych: nie obowiązuje minimalny próg liczby dni. Kryteria te mogą ustanowić rezydencję niezależnie od łącznej liczby dni pobytu.
  • Zasada 183 dni: należy oceniać kwalifikujące się okresy 12 miesięcy i sumować oddzielne wizyty. Liczy się każda część dnia kalendarzowego, w tym dzień przyjazdu i dzień wyjazdu. Ustawowy wyjątek dotyczy części dnia spędzonej w tranzycie przez Serbię. Dni spędzone w całości za granicą nie są wliczane. Art. 7 nie przewiduje ogólnego wyłączenia pobytów związanych z nauką lub leczeniem.
  • Oddelegowanie serbskich urzędników za granicę: odrębna zasada dotycząca oddelegowania nie wymaga minimalnej fizycznej obecności w Serbii.
  • Okres 12 miesięcy służy sprawdzeniu kryterium liczby dni dla danego roku podatkowego. Nie jest na stałe wyznaczany datą przyjazdu, a jego upływ sam w sobie nie kończy rezydencji. Kwalifikujący się okres obejmujący dwa lata kalendarzowe może spełniać kryterium liczby dni w obu latach, natomiast zasady dotyczące części roku określają status przed przyjazdem i po ostatecznym wyjeździe.

Skutki podatkowe

Rezydenci zasadniczo podlegają opodatkowaniu od dochodów osiąganych na całym świecie, a nierezydenci od dochodów ze źródeł serbskich. Jeżeli mają zastosowanie zasady dotyczące części roku, opodatkowanie dochodów światowych zasadniczo dotyczy okresu rezydencji, natomiast dochody ze źródeł serbskich mogą nadal podlegać opodatkowaniu w okresie nierezydencji.

Migracja / pobyt

Cudzoziemcy mogą potrzebować odpowiedniej wizy, zezwolenia na pobyt czasowy lub jednolitego zezwolenia na pobyt i pracę. Zezwolenia na pobyt czasowy i zezwolenia jednolite mogą być wydawane na okres do trzech lat. Stały pobyt imigracyjny jest zasadniczo dostępny po trzech latach kwalifikującego się nieprzerwanego pobytu, z zastrzeżeniem warunków ustawowych.

Zezwolenie na pobyt czasowy nie ustanawia automatycznie rezydencji podatkowej, chociaż związane z nim okoliczności dotyczące mieszkania, pracy i rodziny mogą spełniać faktyczne kryterium rezydencji.

Materiały referencyjne

  • Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, w szczególności art. 7, 8, 12, 15v i 87.
  • Ministerstwo Finansów, opinia z 10 sierpnia 2023 r., strony drukowane 70–74; opinia z 28 listopada 2023 r., strony drukowane 61–65; opinia z 17 grudnia 2025 r., strony drukowane 43–45.
  • Welcome to Serbia: informacje o pobycie czasowym, zezwoleniach jednolitych i pobycie stałym.