Ηνωμένο Βασίλειο

Φορολογική κατοικία

Κατά το Schedule 45 του Finance Act 2013, το καθεστώς καθορίζεται μέσω του SRT. Το αποτέλεσμα εξαρτάται από τη φυσική παρουσία, την εργασία, τις κατοικίες και τους λοιπούς δεσμούς με το Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς και από το ιστορικό κατοικίας.

Αν το πρόσωπο θεωρείται και κάτοικος άλλου κράτους, η εφαρμοστέα σύμβαση μπορεί να καθορίσει την κατοικία για τους σκοπούς της μέσω των κανόνων επίλυσης σύγκρουσης.

Split year: η κατοικία καθορίζεται κατά κανόνα για ολόκληρο το φορολογικό έτος. Αν εφαρμόζεται μία από τις οκτώ περιπτώσεις split year, το έτος κατοικίας μπορεί να διαιρεθεί σε βρετανικό και αλλοδαπό μέρος. Αυτό είναι δυνατό μόνο υπό τις λεπτομερείς προϋποθέσεις της οικείας περίπτωσης.

• Αυτόματοι overseas έλεγχοι: το πρόσωπο είναι αυτόματα μη κάτοικος αν πληρούται ο εφαρμοστέος overseas έλεγχος. Σε γενικές γραμμές, όποιος ήταν κάτοικος σε τουλάχιστον ένα από τα τρία προηγούμενα φορολογικά έτη μπορεί να πληροί τις προϋποθέσεις με λιγότερες από 16 ημέρες στο Ηνωμένο Βασίλειο, και όποιος δεν ήταν κάτοικος σε κανένα από τα έτη αυτά με λιγότερες από 46 ημέρες. Υπάρχει χωριστός έλεγχος πλήρους απασχόλησης στο εξωτερικό που περιορίζει τις ημέρες παρουσίας και τις εργάσιμες ημέρες στο Ηνωμένο Βασίλειο.
• Αυτόματοι UK έλεγχοι: αν δεν λειτουργεί overseas έλεγχος, μπορεί να προκύψει αυτόματη φορολογική κατοικία. Οι κύριες περιπτώσεις είναι τουλάχιστον 183 ημέρες στο Ηνωμένο Βασίλειο, κατοικία στο Ηνωμένο Βασίλειο που πληροί τις προϋποθέσεις του SRT ή πλήρης απασχόληση στο Ηνωμένο Βασίλειο κατά την οικεία περίοδο 365 ημερών.
• Έλεγχος επαρκών δεσμών: αν οι αυτόματοι έλεγχοι δεν δίνουν απάντηση, η κατοικία εξαρτάται από τον αριθμό των δεσμών και των ημερών. Οι δεσμοί είναι η οικογένεια, η στέγη, η εργασία και ο δεσμός των 90 ημερών. Πρόσθετος country tie ισχύει για όποιον ήταν κάτοικος σε τουλάχιστον ένα από τα τρία προηγούμενα έτη. Όσο περισσότεροι οι δεσμοί, τόσο λιγότερες ημέρες αρκούν για την κατοικία.

Καταμέτρηση ημερών

Κατά κανόνα, μια ημέρα θεωρείται ημέρα παρουσίας στο Ηνωμένο Βασίλειο όταν το πρόσωπο βρίσκεται εκεί τα μεσάνυχτα. Ορισμένες ημέρες διέλευσης μπορούν να εξαιρεθούν. Ημέρες λόγω επιλέξιμων εξαιρετικών περιστάσεων μπορούν επίσης να μην υπολογίζονται, κατά κανόνα έως 60 ημέρες και κατά τους κανόνες του συγκεκριμένου ελέγχου SRT.

Ειδικός κανόνας τεκμαρτού υπολογισμού ημερών (deeming rule) μπορεί να προσθέσει ημέρες κατά τις οποίες το πρόσωπο ήταν στο Ηνωμένο Βασίλειο αλλά έφυγε πριν από τα μεσάνυχτα. Μπορεί να εφαρμοστεί αν το πρόσωπο ήταν κάτοικος σε τουλάχιστον ένα από τα τρία προηγούμενα έτη, έχει τουλάχιστον τρεις δεσμούς και πάνω από 30 τέτοιες ημέρες. Οι ημέρες μετά τις πρώτες 30 μπορούν να μετράνε ως βρετανικές ημέρες για τους οικείους σκοπούς του SRT.

• Αυτόματοι overseas έλεγχοι: οι δύο πρώτοι απαιτούν λιγότερες από 16 ή λιγότερες από 46 βρετανικές ημέρες, ανάλογα με την κατοικία στα τρία προηγούμενα έτη. Ο έλεγχος πλήρους εργασίας στο εξωτερικό απαιτεί κατά κανόνα λιγότερες από 91 βρετανικές ημέρες και λιγότερες από 31 βρετανικές εργάσιμες ημέρες· ως ημέρα εργασίας θεωρείται η ημέρα κατά την οποία πραγματοποιούνται περισσότερες από τρεις ώρες εργασίας στο Ηνωμένο Βασίλειο.
• Αυτόματοι UK έλεγχοι: 183 ημέρες ή περισσότερες στο φορολογικό έτος οδηγούν σε αυτόματη φορολογική κατοικία. Οι έλεγχοι κατοικίας και πλήρους εργασίας στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουν δικές τους προϋποθέσεις παρουσίας, κατοικίας και χρόνου εργασίας, και όχι μόνο ετήσιο σύνολο.
• Έλεγχος επαρκών δεσμών: αν το πρόσωπο ήταν κάτοικος σε τουλάχιστον ένα από τα τρία προηγούμενα έτη, μπορεί να προκύψει φορολογική κατοικία με 4 δεσμούς στις 16–45 ημέρες, 3 στις 46–90, 2 στις 91–120 ή 1 στις 121–182. Αν δεν ήταν κάτοικος σε κανένα από τα τρία προηγούμενα έτη, τα όρια είναι 4 δεσμοί στις 46–90 ημέρες, 3 στις 91–120 και 2 στις 121–182.

Φορολογικές συνέπειες

Οι φορολογικοί κάτοικοι φορολογούνται στο Ηνωμένο Βασίλειο κατά κανόνα για το παγκόσμιο εισόδημα και τις υπεραξίες, με την επιφύλαξη ελαφρύνσεων, απαλλαγών και συμβάσεων. Οι μη κάτοικοι, μόνο για ορισμένα βρετανικά εισοδήματα και υπεραξίες.

Από τις 6 Απριλίου 2025, η προηγούμενη remittance basis των non-domicile αντικαθίσταται από το τετραετές καθεστώς Foreign Income and Gains (FIG). Νέοι κάτοικοι που δεν ήταν κάτοικοι κατά τα δέκα προηγούμενα συνεχόμενα φορολογικά έτη μπορούν να ζητήσουν απαλλαγή για επιλέξιμα αλλοδαπά εισοδήματα και υπεραξίες κατά τα τέσσερα πρώτα φορολογικά έτη κατοικίας.

Στο split year, το αλλοδαπό και το βρετανικό μέρος του έτους ακολουθούν διαφορετικούς κανόνες ως προς την έκταση της φορολόγησης.

Μετανάστευση / διαμονή

Το καθεστώς διαμονής και η φορολογική κατοικία είναι χωριστά ζητήματα. Ανάλογα με την ιθαγένεια, τον σκοπό και τη διάρκεια, μπορεί να χρειάζεται θεώρηση ή άλλη άδεια για διαβίωση, εργασία ή σπουδές στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Θεώρηση, άδεια διαμονής ή eVisa δεν δημιουργούν από μόνα τους φορολογική κατοικία. Για το εσωτερικό καθεστώς παραμένει καθοριστικό το Statutory Residence Test.

Πηγές αναφοράς

• Finance Act 2013, Schedule 45, Statutory residence test: αυτόματοι έλεγχοι, επαρκείς δεσμοί, καταμέτρηση ημερών και split year.
• HMRC, «RDR3: Statutory Residence Test (SRT) notes».
• HMRC, «Residence and FIG Regime Manual»: SRT, ημέρες, κατοικίες, εργασία, δεσμοί και split year.
• HMRC, «Check if you can claim the 4-year foreign income and gains regime»: καθεστώς FIG από τις 6 Απριλίου 2025.